اینترنت مثل خیابان است
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـٰنِ الرَّحِيم
برداشتی که از صحبتهای خیلیها میکنم اینطور به نظرم میاید که تصور درستی از اینترنت ندارند؛ اینکه اینترنت چیست. اینترنت را مثل آب لولهکشی یا پفک تصور میکنند. مثلا وقتی اینترنت ضعیف است، یعنی سرعت کمی دارد، به نظرشان اینطور است که فشار آب کم است. یا وقتی بستهٔ اینترنت با حجم ثابت میخرند تصورشان این است که این بسته مثل بستهٔ پفک است که میخریم، میخوریم و تمام میشود. این تصورات چه ایرادی دارند؟
من خودم متخصص فناوری اطلاعات و اینترنت نیستم ولی کنجکاوم.
وقتی اینترنت را مثل آب لولهکشی تصور کنیم ناخودآگاه این تصور در ما ایجاد میشود که میشود آن را ذخیره کرد. از طرفی وقتی آن را مصرف میکنیم انگار یک جایی یک ذخیرهای رو به کاهش میرود. در حالیکه این دو اتفاق تصوری اشتباه هستند. اینکه نمیشود اینترنت را ذخیره کرد شاید بدیهی به نظر بیاید ولی مورد دوم شاید نه.
یا در تصور پفک، وقتی شما پفک میخرید، مقداری پفک از کارخانهٔ پفکسازی کم شده تا به دست شما برسد. یعنی پفکی تولید شده و سپس آمده تا به دست شما برسد. این هم درست نیست.
اینترنت مثل خیابان است
اینترنت مثل راه است؛ مثل خیابان است. خیابان چه کاربردی دارد؟ رفت و آمد! خیابان ذخیره نمیشود یا تمام نمیشوند؛ سر جای خودش هست. زمانیکه لازم داریم جایی برویم از آن استفاده میکنیم و زمانیکه نمیخواهیم جایی برویم ازش استفاده نمیکنیم. تفاوت خیابان با اینترنت این است که خیابان برای رفت و آمد خود ما از یک مبدا به یک مقصد است ولی اینترنت مثل خیابانی است که دادههایمان از یک مبدا به یک مقصد در آن میروند.
پهنای باند
پهنای باند خیلی عبارت خوبی برای تفصیل این تشبیه من است. پهنای باند یعنی در هر لحظه چه مقدار ترافیک میتواند از شبکه رد شود. دقیقا مثل پهنای باند خیابان یا اتوبان. هر چقدر پهنای باند خیابان بیشتر باشند تعداد بیشتری خودرو میتوانند در آن تردد کنند.
شاید شنیده باشید که پهنای باند فلان خدمت برخط کم شده. این یعنی جادهای که به مقصد آن خدمت میرود توسط دولت محدود شده؛ مثل اینکه در بخشی از آن بشکه بگذارند تا تعداد خودروهای عبوری از آن کم شود.
خرید بسته
اگر با مصرف اینترنت چیزی از جیب کسی کسر نمیشوند چرا بسته میخریم؟
بسته خریدن مثل خریدن اجازهٔ گذر از خیابان است. وقتی شما بستهٔ ۱۰۰ گیگابایتی یک ماهه میخرید از ارائهدهندهٔ اینترنتتان اجازه میگیرید که به اندازهٔ ۱۰۰ گیگابایت در یک ماه پیش رو در این خیابان رفت و آمد کنید. یک چیزی مثل عوارضی در جادهها. فرض کنید در یک شهر شما برای عبور از خیابان باید به شهرداری پول بدهید. مثلا بستهٔ یک ماههٔ ۱۰۰ کیلومتری میخرید. یعنی برای یک ماه شما اجازه خواهید داشت ۱۰۰ کیلومتر در خیابانهای شهر تردد کنید.
حکومت نظامی
اگر شباهت اینترنت به خیابان را منطقی و بدیهی بدانیم این نکته به نظر میاید که قطع اینترنت همان حکومت نظامی است. یعنی اگر یک حکومت اینترنت را قطع کند یعنی حکومت نظامی برقرار کرده است. البته اینکه اینترنت قطع شود ولی شبکهٔ داخلی برقرار باشد این هم حکومت نظامی محسوب میشود یا نه جای بحث دارد. ولی علی الحساب به این نکته اشاره کنم که در قانون اساسی ما حکومت نظامی ممنوع است!
زیرساخت اینترنت
توسعه و تقویت زیرساخت اینترنت مثل تقویت زیرساخت حمل و نقل است. وقتی اینترنت DSL در کشوری تبدیل به فیبر نوری میشود مثل این است که خیابانها در آن کشور از خاکی تبدیل به آسفالت میشوند.
بروزرسانی ۲۶ بهمن ۱۴۰۴:
اینترنت نیمبها
حتما در VODها یا وبگاههای بارگیری بازی و فیلم دیدهاید که نوشتهشده «مصرف اینترنت در این وبگاه نیمبها حساب میشود». این نشانهٔ خوبی برای این است که اینترنت مثل پفک نیست. اینترنت نیمبها مثل این است که شهرداری به شما بگوید شما اگر به فلان مقصد بروی هر دو کیلومتری که میروی را یک کیلومتر حساب میکنم.
شاید برای بسیاری از شما این مطالب بدیهی باشند ولی حس کردم لازم است همچین چیزی بنویسم چون برای خیلیها هم بدیهی نیست!
این نوشته با پروانهٔ CC BY-SA 4.0 منتشر شده مگر اینکه در جایی از نوشته خلاف آن گفته شده باشد.
اگر نظری دربارهٔ متن داشتید به من اطلاع دهید: https://rezahosseinzadeh.ir